معماری مسجد

دسته‌بندی نشده
فروردین ۹, ۱۳۹۸
بازدید : 319 بازدید

معماری مسجد

یکی از نمونه ساختمان هایی که پدیدار شد و در معماری ایران همواره جایگاه ارجمندی داشته و دارد،

مسجد است.معماری مسجد های نخستین برگرفته از تهرنگ مسجد مدینه بود. همانگونه که در تاریخ

آمده جایگاه مسجد توسط شتر پیامبر برگزیده شد.سپس پیامبر گرامی دستور دادند سنگ های لاشه

را از نزدیکترینکوه بکنند و آن ها را در ساخت دیوار بدون ملات، به صورت خشکه چین بر هم نهند، تا به

بلندای قد بلندترین مرد عربدر حالی که دست هایش را به سوی آسمان بلند کرده برسد پس دیوار چینی

پیرامون زمین، روی بخشی از آن را پوشاندند.این آسمانه موقتی ساخته شد و در آن  از ساختمایه هایی

که به درد نمی خورند، بهره گیری شد، مانند پوست چهار پایان،که پناهی در برابر آفتاب سوزان بود.

از پده (تنه نخل های خشک شده) و یا درختان بی بار، یرای تیر و ستون بهره گیری شد، نخل خشکی

را در میان مسجد، بجای پالار (ستون) و سر شاخه هایی را بجای فرسب (تیر) بکار ببرند. پس از پوشاندن روی

تیرها با نی رو آن ها را پوست چهار پایان کشیدند. اندازه این شبستان چیزی نزدیک به ۷۵*۶۵ متر بود.

دیوارک و صفه در مسجد پیامبر

پس از مسجد قبا، این نخستین فضای ساخته شده به عنوان مسجد در تاریخ اسلام بود.

درکنار آن زمینی با دیوارک (برچین کوتاه) بود. بعد ها در این بخش، برای یاران فداکار اسلام

که همواره با پیامبر بودند یک سکوی سر پوشیده (صفه) ساخته شد.

ویژگی های معماری در مسجد مدینه

این گونه طرح توسط مسلمانان به ایران رسید و در مسجد های ایران نیز بکار رفت،

بطور کلی ویژگی های معماری این شیوه بدین گونه بود:

۱-سادگی در طراحی.

۲-پرهیز از بیهودگی.

۳-مردم واری.

۴- بهره گیری از ساختمایه بوم آورد.

مسجد جامع فهرج

یکی  از اصیل ترین ساختمان های شیوه خراسانی مسجد جامع فهرج است. این مسجد شاید کهن ترین مسجد ساخته شده در ایران است

که ویژگی های نیارشی شیوه ی پارتی ( ساسانی ) را داراست.

تهرنگ آن و جایگاه میانسرا، شبستان و صفه ها، آشکار آن را اثری از روزگار اسلامی معرفی می کند که از نخستین برای مسجد ساخته شده

و مانند مسجد های صدر اسلام دارای طرحی ساده و بی پیرایه می باشد.

آرایه های گچ بری شکنجی و پیچک های آن همانند آرایه کاخ کسری در تیسفون است. از همین رو بیننده در نگاه اول آن را از دوران اسلامی نمی شمرد،

به ویژه مناره آن( که شاید در سده چهارم و پنجم به آن افزوده باشد) که هنوز باخود مسجد، جفت و جور نشده است.

ویژگی های مسجد جامع فهرج

یکی از ویژگی های جالب این مسجد، نقش در های ساسانی است که با گچ بری بر روی دیوار شرقی، نگاشته شده است.

گمان می رود، معمار مسجد می خواسته یادگاری از درهای زیبای کهن برآیندگان بر جای گذارد. چون ساخت در های آراسته و مجلل،

درصدر اسلام معمول نبوده است.درآیگاه اصلی مسجد، اکنون در کنار مناره آن است و چندان کهن نیست.

 

12
امتیاز :
معماری مسجد
5 از 2 رای
دیدگاهتان را بنویسید

هفده + نه =

عضویت در خبرنامه شهر معماری

تمامی اطلاعات محفوظ است!