سقف و معرفی انواع گوناگون آن

روش های پیشرفت ساخت , قوانین نظام مهندسی
مهر ۵, ۱۳۹۹
بازدید : 55 بازدید

نقش مهم سقف در ساختمان

سقف یکی از اجزای تشکیل دهنده ی ساختمان است که نقش پوششی جهت ممانعت از نفوذ عوامل طبیعی مانند بارش باران و برف، تابش مستقیم آفتاب و وزش باد را دارد. نقش اصلی سقفها انتقال نیروهای قائم و افقی ناشی از وزن مرده، سر بارها و نیروهای باد و زلزله به تیرها، ستونها و دیوارهای باربر می باشد و وظیفه ی دیگر آن تقسیم طبقات ساختمان از یکدیگر می باشد. در صورتی هم که حدفاصل بین ساختمان و هوا باشد آن را بام می نامند.

سقف

تقسیم بندی انواع سقفها

در یک تقسیم بندی کلی سقفها به دو گروه کلی سقفهای پوسته ای با سبک و سقفهای باربر یا سنگین تقسیم می شوند. اما در تقسیم بندی دیگر سقفها به سه دسته:

  • سقفهای مستوری (مسطح)، ۲- سقفهای کاذب و ۳- سقفهای شیب دار تقسیم بندی می شوند.

 انواع سقف های باربر متداول عبارت اند از:

۱- گنبد ۲- طاق ضربی ۳- تیرچه و یونولیت ۴- تیرچه و بلوک ۵- سقف چوبی صاف ۶- دال معمولی ۷- وافل ۸- پیش تنیده و پس تنیده ۹- طاق گهواره ای ۱۰- دال مجوف ۱۱- کرمیت ۱۲- کامپوزیت

سقف طاق ضربی

سقفهای مستوری و انواع آن چیست؟

سقفهای مستوری سقفهای هموار یا مستوری که به آنها تاوه هم می گویند، دارای انواعی می باشد که در ایران برخی از آنها بیشتر متداول است که از جمله عبارت اند از: سقف طاق ضربی، دال بتن آرمه، سقف مرکب یا کامپوزیت، سقف سبک، سقف تیرچه بلوک سفالی و پلی استایرنی .

معرفی سقف طاق ضربی

ساده ترین نوع سقفهای افقی که در آنها از تیر آهن به عنوان عضو باربر و از آجر به عنوان پر کننده استفاده می شود، سقفهای طاق ضربی است که بسیار رایج هستند.

برای اجرای این گونه سقفها در مورد ساختمان های با مصالح بنایی، پس از اینکه دیوارها به ارتفاع مورد نظر رسید، روی آنها را قالب بندی و آرماتورگذاری کرده و به صورت کلاف بتن ریزی می کنند. در هنگام بتن ریزی، ورق های فلزی به ابعاد و ضخامتی که در نقشه ذکر شده در محل نصب تیرآهن ها در بتن کلاف محکم شده و پس از آن تیراهن های سقف را (پس از زدن ضدزنگ) روی صفحات مذکور ثابت می کنند.

طاق ضربی در مقابل طاقی به نام طاق رومی یا طاق گهواره ای قرار دارد. در طاق گهواره ای آجر چینی به همان صورت آجر چینی بر روی دیوارها انجام می شود.

سقف طاق ضربی

معرفی سقف تیرچه و بلوک

این نوع سقف، از نوع سقف مجوف می باشد و به علت راحتی در ساخت، مقرون به صرفه بودن آن، عایق بودن از نظر( حرارت و صوت)، همواری سطح پس از نازک کاری و سرعت در اجرا، بسیار پر کاربرد است.

تیرچه های مورد استفاده در این نوع سقف سازی بسیار متنوع اند. ذکر این نکته ضروری است که تیرچه های پیش ساخته از فلز یا ترکیبی از فلز و بتن به عنوان بخشی از سیستم باربر سقف، در این نوع سقف سازی به کار می روند.

انواع تیرچه ها عبارت اند از: الف) تیرچه های بتنی و خرپای فلزی ب) تیرچه های با قالب سفالی ج) تیرچه های پیش تنیده د) تیرچه های فلزی با جان باز (کرمیت)

سقف تیرچه بلوک

معرفی سقف کاذب در ساختمان

سقفهای کاذب سقفی است، که اگرچه از لحاظ ظاهری مشابه سقفهای معمولی است، اما مسئولیت تحمل بارها و انتقال نیروها به تیرهای باربر را بر عهده ندارد. به عبارت دیگر سقف کاذب به سقفی گفته می شود که به اسکلت ساختمان متصل بوده و بار آن به سازه ی اصلی ساختمان وارد می شود. به این ترتیب بین سقف مذکور و قسمت زیرین سازه ی اصلی، فضای خالی به وجود می آید، که این فضای خالی می تواند محل گذر لوله های آب و فاضلاب و سایر تأسیسات باشد. مصالح سقف کاذب می بایست سبک بوده و قالب بندی آن می بایست به نحو مطلوبی به اسکلت و یا کلاف بندی ساختمان متصل شود تا در اثر ضربه ها، تکانهای ناشی از زلزله، موجب خرابی دیوارهای مجاور نگردد.

مهمترین دلایل ساخت سقفهای کاذب عبارت اند از:

– جلوگیری از دیده شدن لوله ها و تأسیسات، ۲- زیبایی بخشیدن به ساختمان، ۳- افزایش و بهبود عایق بندی صوتی و حرارتی، ۴- حفاظت از اسکلت ساختمان و به خصوص اسکلت های فولادی در برابر آتش سوزی ۵-ایجاد سقفی کوتاه برای فضاهای داخلی ساختمان و ۶- ایجاد رویه ای برای پوشش قسمت زیرین سقف ساختمان

در گذشته سقفهای کاذب را از آجر به همراه نبشی یا سپری می ساختند.

سقف کاذب

معرفی سقف شیبدار در ساختمان

سقفهای شیبدار که غالبا جهت ساختمان های صنعتی، انبارهای وسیع، و سایر ابنیه مشابه که معمولا دهانه ی بین ستونها و دیوارها از حد معمول بیشتر است، به کار می رود. علاوه بر موارد فوق در مواقعی که بر روی سقف ساختمان مورد استفاده طبقات بعدی قرار نمی گیرد، ممکن است به دلایل مختلف از این نوع سقف استفاده شود.

مثلا در مناطق سردسیر و کنار دریا که بارش برف و باران زیاد است، با اجرای این سقف، برف و باران به راحتی از لوله ی ناودان یا لبه ی سقف به خارج ریخته و احتیاج به برف روبی نیست. سقف های شیب دار در مقایسه با سقفهای مسطح به مواظبت و مراقبت کمتری احتیاج دارند و از نظر اقتصادی مقرون به صرفه تر هستند.

در برخی از نقاط ممکن است ورق های پوششی به عنوان عایق رطوبتی بر روی سقفهای شیبدار بتنی یا طاق ضربی قرار گیرند در اینگونه موارد بیشتر از ورق های آزبست و سیمان استفاده می شود. پوشش های شیبدار معمولا روی خرپا قرار می گیرند و خرپا می تواند فلزی و یا چوبی باشد. علاوه بر آن در برخی از موارد این پوشش ها روی سقفهای بتنی یا طاق ضربی نیز قرار می گیرند. امروزه خرپاهای فلزی کاربرد بیشتری نسبت به خرپاهای چوبی دارند.

سقف شیبدار

 معرفی سقف دال بتنی دوطرفه

سقف دال یا تاوه در اصل یک سطح تخت متشکل از بتن مسلح می باشد، که در آن بتن تنش های فشاری وفولاد، تنش های کششی را تحمل می کند. دال می تواند بر روی تیرهای فولادی و یا تیرهای بتنی و یا دیوارهای بنایی و یا ستون فولادی و بتنی قرار گیرد. میلگردهای دال به موازات سطح تحتانی و سطح فوقانی آن قرار می گیرد از نظر رفتار سازه ای، دال ها به دو دسته ی یک طرفه و دو طرفه تقسیم می شوند.

سقف دال بتنی

معرفی سقف مرکب(کامپوزیت)

سقف مرکب (کامپوزیت) به کمک اتصالات برشی، می توان دال بتنی را به بال فوقانی تیرآهن یکپارچه نمود. این عمل باعث می شود که دال بتنی با تیرآهن، تشکیل تیر مرکبی بدهد که دارای سختی و مقاومت خمشی بیشتری نسبت به تیراهن تنها می باشد.

دال بتنی در این حالت جزیی از بال فشاری تیر شده و لذا باعث کاهش سطح مقطع آهن و جرم واحد طول آن می شود. در این میان تنها اتصالات برش گیر اندکی هزینه خواهند داشت. اتصالات برش گیر، وظیفه ی انتقال نیروی برشی افقی از تاوه ی بتنی به تیر فولادی را بر عهده دارند. اتصالات برشی در حقیقت نقش مهار را بازی کرده و از جدا شدن تاوه ی بتنی از روی تیر آهن جلوگیری به عمل می آورند.

اتصالات برش گیر معمولا قطعاتی شامل نبشی ۶، ناودانی ۶ و یا گل میخ می باشند. اتصالات برشی را می توان در کارخانه یا در پای کار در کارگاه به بال فوقانی جوش داد. در زیر سقف کامپوزیت معمولا سقفهای  کاذب اجرا می شود. زیرا با توجه به سبکی و اتصال راحت سقف کاذب به آن و عدم نیاز به شمع در دهانه های بین ۶ تا ۱۰ متر، بهترین نوع پوشش سقف کاذب می باشد.

سقف کامپوزیت

معرفی سقفهای منحنی و قوس دار

استفاده از این نوع سقف از زمان های گذشته مرسوم و متداول بوده است. دلیل مرسوم بودن سقفهای منحنی، صفر بودن تنش در قوس این سقفها می باشد. به عبارت دیگر بار دهانه های طویل در دورانی که بتن و فولاد و سقف خرپا موسوم نبوده، به وسیله ی قوس تحمل می شده است.

در گذشته از پوشش قوس در نماسازی آجری استفاده می شده است که البته هنوز هم این اجرا به کار گرفته می شود. همچنین از قوس به منظور پوشش نعل درگاه به خصوص در ساختمان های با مصالح بنایی استفاده می شود. سقفهای قوسی دارای سه جز به نام های دهانه، کلید یا راس و ارتفاع یا خیز می باشند.

سقف منحنی

مصالح مصرفی در سقف ساختمانهای بنایی

در مورد انتخاب مصالح مصرفی در سقفهای ساختمانهای بنایی می بایست به نکات ذیل توجه نمود: ۱- مصالح مصرفی سقفها می بایست مطابق با مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان باشد. ۲- کاربرد چوب به عنوان عنصرباربر سقف، در صورتی مجاز خواهد بود که پوشش سقف از نوع سبک نظیر تخته، ورق آهن یا صفحات موجدار فلزی باشد و در این صورت به منظور کلاف بندی سقف نیز می توان از چوب استفاده نمود. ۳- سقفهای  چوبی با پوشش حصیر و نی با گل و یا شفته آهک و یا طاق خشتی مجاز نمی باشد.

عناصر سقف (تیر و تیرچه اعم از فولادی، بتنی و چوبی) و یا دال بتنی می بایست در تکیه گاهها به گونه مطمئنی به عناصر زیرسری (اعم از تیر حمال، کلاف افقی، جرزها و ستون ها) متصل گردند، تا نیروهای زلزله بدون جابه جا شدن سقف به دیوارها اتصال یابد. به این منظور می بایست ضوابط ذیل را رعایت نمود: ۱- در صورتی که سقف به تیر حمال تکیه دارد، می بایست اجزای اصلی سقف به تیر حمال به خوبی متصل گردد و تیر حمال نیز به کلاف روی دیوارها مهار گردد. ۲- در صورتی که سقف طاق ضربی بر روی دیوار قرار گیرد، می بایست تیر آهن های سقف در داخل کلاف افقی به خوبی مهار گردد.

مصالح بنایی

برای طراحی داخلی، طراحی نقشه و طراحی نما ساختمان می توانید سفارش خود را به صورت آنلاین در سایت ما ثبت کنید!!

3
امتیاز :
بدون رای!
دیدگاهتان را بنویسید

6 − سه =